Open brief - Gemeenschapsruimte onder druk. Breek het Peperkoekenhuis niet af!
Geachte burgemeester en schepenen,
Ondanks protest van buurtbewoners en gebruikers van het Peperkoekenhuis, onder meer via een
petitie , zet u als stadsbestuur van Geraardsbergen uw plan door om dit ontmoetingshuis af te breken.
U stelt geen vergunning nodig te hebben voor de afbraak en omzeilt zo de inspraakprocedure. Wij
verzetten ons tegen de afbraak van deze bijzondere plek en vragen dat u in een volwaardige
buurtwerking investeert. Daarom ondersteunen wij als burgerbeweging Hart boven Hard
Geraardsbergen het bezwaar dat ingediend wordt door gebruikers, buurtbewoners en vrijwilligers.
Een bijzondere plek, opgebouwd door vele handen
Het Peperkoekenhuis in de Boelarestraat is een bijzondere plek in Geraardsbergen. Iedereen kent
het charmante huisje tussen de bomen. Rond het huis vind je een schaduwrijke tuin met speeltuin en
sociale moestuin. Heel wat buurtbewoners en verenigingen maken er gebruik van. Het is een plek van
ontmoeting, samen leren, spelen en tot rust komen in het groen, midden in de stad. In een buurt met
piepkleine woningen zonder tuin is dat broodnodig. In de sociale moestuin krijgen cliënten van het
OCMW bovendien de kans om te integreren in de maatschappij. Deze plek biedt unieke kansen voor
kortgeschoolden in onze stad en is voor velen een belangrijke stap in het traject naar een volwaardige
participatie in de maatschappij.
Vele vrijwilligers bouwden - letterlijk en figuurlijk - aan deze plek. Heel wat burgers droegen bij aan
verbouwingen en verfraaiingen van het huis, onder meer via de crowdfunding van Streekmotor23 en
acties van de Warmste Week. In samenwerking met leerlingen van het Sint Catharinacollege werden
nieuwe ramen geplaatst. Ook de stad investeerde in het opknappen van het Peperkoekenhuis. Zo
werden reeds 7000 dakpannen aangekocht om het dak te vernieuwen.
De petitie getuigt van de gehechtheid van een grote en diverse groep burgers aan het
Peperkoekenhuis. (De handtekeningen tot op dit moment vindt u bijlage.)
Geen inspraak rond de afbraak
U zet uw plan door om het Peperkoekenhuis af te breken om er containers voor de buitenschoolse
kinderopvang (BKO) in de plaats te zetten. Er werd een bouwvergunning aangevraagd voor de
plaatsing van prefab containers voor de opvang, maar over de afbraak van het huidige gebouw wordt
daarin met geen woord gerept. Voor de sloop van het gebouw zou geen omgevingsvergunning nodig
zijn en zou een procedure met beperkte adviezen en zonder openbaar onderzoek volstaan voor de
werken. We betwisten deze interpretatie. Het gaat hier namelijk over een plek die van belang is voor
de kwaliteit van de leefomgeving, die een esthetische waarde heeft en als referentie dient voor de
bewoners van de wijk. Voor de afbraak van dergelijke plekken is wettelijk steeds een vergunning
nodig.
Andere locaties zijn beter geschikt voor de buitenschoolse kinderopvang
Wij delen dezelfde overtuiging omtrent de verhuizing van de buitenschoolse kinderopvang (BKO)
vanuit Onkerzele naar het stadscentrum, waar het merendeel van de scholen gelegen zijn, het
vrijetijdsaanbod dichterbij is en er een betere ontsluiting is via openbaar vervoer. En uiteraard
beschouwen we deze maatschappelijke dienstverlening als noodzakelijk. We begrijpen echter niet
waarom het stadsbestuur net de plek van het Peperkoekenhuis kiest. We zien verschillende andere
en betere mogelijkheden. Zo is er de plek waar voormalige sporthal De Kriebel wordt afgebroken. De
BKO zou er kunnen aansluiten bij de kinderdagverblijven Zonnestraal en Pierrot, er is een park met
speeltuin (Speelbos De Maretak), ruime parkeergelegenheid en het trein- en busstation liggen vlakbij.
Voor ouders met kinderen in de BKO en een kinderdagverblijf betekent dit minder verplaatsingen door
de stad. De aanwezigheid van het Lokaal dienstencentrum (LDC) De Maretak en woonzorgcentrum
De Populier biedt een unieke kans om generaties te verbinden en jong en oud dicht bij elkaar te
brengen.
Ook nabij de site van het Peperkoekenhuis zijn er betere alternatieven: bijvoorbeeld het braakliggend
terrein tussen de oprit naar cinema Focus en de ingang van het Adriaansstadion. Ook de gelijkvloerse
verdieping van het Koetshuis kan makkelijk ingericht worden als BKO, in combinatie met de
bestaande functies.
De site van het Peperkoekenhuis is minder geschikt: er is minder parking, de ingang ligt aan een
gevaarlijke bocht waar niet stilgestaan of geparkeerd mag worden om kinderen te brengen of af te
halen. Bovendien is de site te klein voor de BKO. Volgens de bouwaanvraag zal in de containers
maar plaats zijn voor maximum 49 mensen, begeleiders inbegrepen. In de schoolvakanties moet er
een extra plaats gezocht worden om de meer dan 90 kinderen op te vangen.
Een plek met een geschiedenis
Het Peperkoekenhuis was ooit de boerderij bij de tuinen van de Sint-Adriaansabdij en paalt aan het
beschermde Abdijpark. En de Boelarestraat staat beschreven in de inventaris bouwkundig erfgoed als
‘oude invalsweg, eertijds zogenaamd "Gheetstrate", uitlopend op de voormalige Boelarepoort’.
Het is een landmark bij het binnenkomen van de stad. Door het huisje te vervangen door containers -
de aanvraag vermeldt: “Er is met grijze stalen gevelbeplating en aluminium buitenschrijnwerk gekozen
voor sobere, industriële materialen.” - gaat de aantrekkingskracht van deze plek verloren. De
vrijwillige inzet en financiële bijdrage van vele burgers, leerlingen, verenigingen en het bestuur zelf om
hier een aantrekkelijke ontmoetingsplek van te maken, dreigen nu allemaal voor niets te zijn geweest.
Geen garanties voor gedeeld gebruik
Het delen van ruimte is een nieuw principe om tegemoet te komen aan groeiende noden aan ruimte in
de samenleving en om diverse gebruikers te verbinden en samen ruimte te laten beheren. In dat
kader werd mondeling beloofd dat de huidige functies van het Peperkoekenhuis behouden kunnen
blijven in het kader van 'gedeeld gebruik'. We staan achter het principe van het delen van ruimte - het
Peperkoekenhuis is hier al een goed voorbeeld van - maar dat principe werkt alleen als potentiële
gebruikers betrokken worden van bij aanvang om diverse noden en vormen van gebruik te verenigen
in de inrichting en in de huisregels, en samen het medebeheer vormgeven en er verantwoordelijkheid
voor dragen. Er is wel overleg gepleegd, maar de gebruikers uit de buurt zijn niet betrokken bij de
plannen. Mondelinge beloftes werden tot nu toe niet vertaald naar overleg over samen gebruik en
medebeheer, waardoor er geen garanties zijn dat de werking van de sociale moestuin en de
ontmoetingsplek voor buurtbewoners behouden kunnen blijven en dat de infrastructuur beschikbaar
blijft voor de mensen die komen sporten op de aanpalende tennispleinen. Er is geen sprake van deze
functies in de bouwaanvraag en er zijn geen afspraken op papier gezet waardoor het onduidelijk blijft
hoe die mondelinge beloftes vertaald zullen worden naar de praktische realisatie.
En minstens even belangrijk, op de momenten dat hier kinderen opgevangen worden - volledige
dagen in de schoolvakanties! - kunnen de gezinnen uit de buurt op dat moment geen gebruik kunnen
maken van de tuin en de speeltuin (die met giften van burgers gebouwd is voor de buurt). Juist op de
momenten dat ze er het meest nood aan hebben.
Renovatie te duur?
Ontmoetingsruimtes in alle deelgemeenten en wijken zijn essentieel om het samenleven te
bevorderen. Wij juichen dan ook toe dat de stad hier de komende jaren in wil investeren. Deze
geplande investeringen zijn echter zeer ongelijk verdeeld. Zo is in de meerjarenplanning een
investering van 1,8 miljoen euro in het buurthuis in Schendelbeke; 1,6 miljoen euro in het buurthuis in
Moerbeke en 900.000 euro in het ‘Dokhuis’ voorzien (en kleinere investeringen in drie andere
deelgemeenten). Met een fractie van dit bedrag kan de renovatie van het Peperkoekenhuis afgerond
worden.
Buurtbewoners, wijzelf en andere verenigingen staan klaar om hier samen met het stadsbestuur onze
schouders onder te zetten.
De Weverijbuurt verdient een echte buurtwerking
Ontmoetingsruimtes zijn nodig, maar zijn op zich onvoldoende om het samenleven in een buurt te
bevorderen. Om uitsluiting en eenzaamheid tegen te gaan en de band van bewoners onderling en
met hun buurt te versterken is inzet van een buurtwerker nodig. Een buurtwerker die samen met de
buurtbewoners de werking uitbouwt. Die buurtgerichte samenwerkingsinitiatieven kan opzetten met
andere partners en waar nodig mensen kan toeleiden naar gepaste dienstverlening.
Wij vragen dan ook, red het Peperkoekenhuis en investeer in een volwaardige buurtwerking en
toegankelijke gemeenschapsinfrastructuur in de Weverijbuurt!
Hart boven Hard Geraardsbergen
marc colpaert
