De bestuursmeerderheid van TEAM Pepingen neemt kennis van de beslissing van de gouverneur van Vlaams-Brabant om de klacht van LVB tegen het aangepaste huishoudelijk reglement van de gemeenteraad ongegrond te verklaren.
Met deze uitspraak wordt bevestigd dat de gemeenteraad binnen zijn bevoegdheden heeft gehandeld en dat de aangebrachte wijzigingen volledig passen binnen de autonomie die lokale besturen hebben om hun werking te organiseren.
Zorgvuldige afweging
De meerderheid heeft het huishoudelijk reglement niet lichtzinnig aangepast. De wijzigingen kwamen er na vaststellingen dat het mondelinge vragenrecht de goede werking van de gemeenteraad in het gedrang bracht, dat eerder gestelde vragen werden herhaald, en dat vragen zeer laattijdig werden ingediend waardoor een kwalitatieve voorbereiding van antwoorden door de administratie en het college onder druk kwam te staan.
“Ons uitgangspunt was en blijft eenvoudig: het mondelinge vragenrecht van gemeenteraadsleden is een essentieel democratisch instrument, maar het moet op een werkbare en efficiënte manier kunnen worden georganiseerd”, aldus Luc Decrick (TEAM Pepingen), voorzitter van de gemeente- en OCMW-raad.
Geen beperking van democratie
De voorbije maanden werd door de oppositie gesproken over een "aanfluiting van de democratie", een "inperking van het controlerecht" en zelfs het "muilkorven van de oppositie". De uitspraak van de gouverneur toont aan dat dergelijke beschuldigingen ongegrond waren.
Gemeenteraadsleden behouden volop hun recht om vragen te stellen. Naast het mondelinge vragenrecht blijft immers ook het onbeperkte schriftelijke vragenrecht bestaan. Het aangepaste reglement zorgt er enkel voor dat mondelinge vragen duidelijker, efficiënter en met beter voorbereide antwoorden kunnen worden behandeld.
Respect voor oppositie én gemeentewerking
Schepen Suzanne De Cort (TEAM Pepingen) benadrukt: “Als meerderheid hebben wij steeds erkend dat een constructieve oppositie een belangrijke rol speelt binnen een democratie. Kritische vragen horen daarbij en blijven ook in de toekomst welkom. Tegelijk hebben wij de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de gemeenteraad efficiënt kan functioneren en dat de administratie voldoende tijd krijgt om correcte en volledige antwoorden voor te bereiden. Dat is niet alleen in het belang van het bestuur, maar van alle raadsleden en uiteindelijk ook van de inwoners van Pepingen.”
Blijven werken aan een kwaliteitsvolle gemeenteraad
“Wij nemen ook kennis van de opmerking van de gouverneur dat het huishoudelijk reglement steeds op een redelijke en proportionele manier moet worden toegepast. Dat was vanaf het begin onze intentie en dat blijft ook zo zoals al kon vastgesteld worden tijdens de eerstvolgende gemeenteraad na de aanpassing van het reglement.”
De meerderheid blijft daarom inzetten op respectvol debat, transparante besluitvorming en een gemeenteraad waar de aandacht uitgaat naar de inhoud en naar de uitdagingen waarvoor Pepingen staat.
Meerderheid blijft vragenrecht van oppositie inperken in Pepingen: “Geen goedkeuring, maar niet mogelijk om besluit te vernietigen”
Het huidige Pepingse bestuur duwde in juni een nieuw huishoudelijk reglement door en perkte het vragenrecht in van oppositiepartij LVB – Lijst van de Burger. De gouverneur van Vlaams-Brabant ziet voorlopig geen juridische grond om de maatregel terug te draaien. “Dat maakt onze klacht niet ongegrond, en het is ook geen goedkeuring”, zegt LVB. “Op verschillende vlakken bevestigt de gouverneur onze kritiek. Dit blijft ethisch zeer discutabel.”
In Pepingen blijft het aantal mondelinge vragen op een gemeenteraad voortaan beperkt tot één ‘enkelvoudige’ vraag per gemeenteraadslid. De gemeenteraadsvoorzitter beslist zonder vaste criteria welke vragen ‘enkelvoudig’ genoeg zijn en kan ze zomaar afvoeren. Actuele vragen mogen niet meer daags voor de zitting, maar drie werkdagen op voorhand – automatisch vijf kalenderdagen in Pepingen.
Geen aanleiding voor nieuw reglement
“Er was geen enkele gegronde reden voor de demarche van de meerderheidspartijen”, stelt fractieleider Sander Geerts van LVB. “We geloven graag dat deze meerderheid goed heeft nagedacht over deze maatregel, maar we betwijfelen sterk of een goede gemeentelijke werking de voornaamste reden was.”
“Mondelinge vragen werden zoals steeds binnen het afgesproken tijdskader ingestuurd. Vragen werden enkel herhaald wanneer het bestuur geen antwoord gaf. Op complexe vragen kon altijd al op een later moment correct en duidelijk geantwoord worden. Er waren dan ook geen signalen vanuit de gemeentelijke administratie.”
“Het blijft neerkomen op het beperken van het vragenrecht, daar waar de cd&v- N-VA- en DVP partijen van het huidige bestuur de voorbije jaren wél vrijuit en massaal vragen konden stellen. Toen kon dat wel, zoals het hoort. Naar onze mening is het geen teken van daadkrachtig beleid of een standvastige bestuursploeg als een eenvoudige vraag ze al onder druk zet.”
Juridisch oordeel is geen goedkeuring of vrijspraak
In zijn repliek geeft de gouverneur aan dat er op dit moment geen juridische grond is om de maatregel terug te draaien. “Dat is geen goedkeuring van de maatregel”, zegt Saskia Beeckmans (LVB). “De meerderheid geeft een te eenzijdige lezing van dit oordeel. Zo bevestigt de gouverneur dat dit reglement minder ruimte laat voor actuele vragen. Dit balanceert duidelijk op het randje. Hij benadrukt dat het reglement redelijk en proportioneel moet toegepast worden en dat het controlerecht niet feitelijk mag uitgehold worden. Dan kan en moet het reglement herwerkt worden. Dat is geen detail en wordt voor ons een belangrijke toetssteen voor de komende gemeenteraden.”
“Op een aantal vlakken kunnen we het oordeel van de gouverneur niet volgen. Onze bezorgdheden werden bevestigd, maar apart behandeld. Het is juist de combinatie van beperkingen die dit zo’n buitenissig reglement maakt. Ten tweede zegt de gouverneur dat andere gemeenten ook een strenge invulling van de indieningstermijn hebben. Dat is vooral in grotere steden en gemeenten. We blijven erbij dat Pepingen nu onnodig het strengste reglement van Vlaanderen heeft. Zelfs in de buurgemeente met de langste indieningstermijn (8 werkdagen in Pajottegem) kan men nog actuele vragen ter zitting stellen – in Pepingen niet meer. Ten derde negeert de gouverneur de timing van de Pepingse gemeenteraad, telkens op dinsdag. De nieuwe indieningstermijn van drie werkdagen wordt zo de facto telkens vijf kalenderdagen.”
Steeds meer voldongen feiten
“Tenslotte volgt de gouverneur blindelings het argument van het bestuur dat er voldoende uitleg en afstemming was tijdens het fractieoverleg en de gemeenteraad. We kregen daar enkel voldongen feiten voorgeschoteld. Van overleg was geen sprake, en er was absoluut geen instemming. Dat wordt een rode draad bij deze meerderheid.”
Sander Geerts: “We betreuren de beslissing van de gouverneur om nog geen beslissing te nemen. Dit blijft blijkbaar net binnen de grenzen van het juridisch toelaatbare, maar dat maakt het nog niet wenselijk, proportioneel of democratisch. Nergens anders wordt het vragenrecht van de grootste – en enige – oppositiepartij en van de kiezers die ze vertegenwoordigt zo flagrant beknot.”
“We zien niet in hoe deze meerderheid inzet op ‘respectvol debat’ als vragen afgeblokt worden en er geen enkele bijsturing van beslissingen mogelijk is, of op ‘transparante besluitvorming’ als steeds meer vergaderverslagen ontbreken, inzage in beslissingen beperkt wordt en het schepencollege steeds meer beslissingen aan de gemeenteraad onttrekt. Cd&v, N-VA en DVP moeten dit niet afdoen als ‘teruggaan naar een gemeenteraad met aandacht voor de inhoud’. Daar ging het ons altijd al om. Dit IS juist wat telt: samen zorgen voor een beleid voor àlle Pepingenaren, niet alleen voor wie aan het woord mag komen. Dit is pure machtspolitiek verpakt in zoete woordjes.”
LVB blijft vragen namens inwoners
Saskia Beeckmans: “We blijven niet bij de pakken zitten. LVB wil een open en nabij bestuur waar iedereen mag gehoord worden. Als deze meerderheid de ruimte voor vragen kleiner maakt, dan maken wij de deur voor onze inwoners net groter. Ook als het bestuur die vragen niet wilt horen of beantwoorden. Voor LVB is participatie geen modewoord. We staan voortaan per gemeenteraad minstens één van onze zeven mondelinge vragen af aan een Pepingse burger. We stellen de vraag, brengen dit in de gemeenteraad en bij de juiste persoon. Daarna volgen we op.”
Marc Sluys