HALLE - Terug ex-voto schilderij gerestaureerd

Editiepajot_halle_lindemans_1_gr_foto_merckx

Restaurateur Dirk Chielens en Dr. Lindemans. - Foto's © Felix Merckx

Editiepajot_halle_lindemans_1_kl_foto_merckx

Foto © Felix Merckx

In Halle werd het gerestaureerde ex-voto schilderij “Een Edel dochter wordt van hare rasernye ghenesen” voorgesteld. Het is een schilderij uit de zeventiende eeuw waarvan de schilder onbekend is.

Dit schilderij maakt deel uit van een reeks van een 20-tal ex-voto schilderijen, thans opgehangen in de Trezignies-kapel van de Halse basiliek. Die kapel is vanaf 1341 gebouwd in de vervanging van een oudere Sint Martinuskerk met Lieve Vrouw kapel, die te klein was geworden voor de grote pelgrimage vanuit gans Europa .

In het Gulden Boek van de Broederschap van Onze Lieve Vrouw van Halle, opgericht in 1341, is reeds een lijst opgenomen met deze 25 mirakelen.

De restauratie van het schilderij werd financieel gedragen door dokter Lindemans. Vanuit zijn specifieke medische beroepsactiviteit (neuronpsychiatrie ) is de stap naar het sponsorschap van de restauratie van een historisch olieverfschilderij over een “razende” ( epilepsie ? hysterie ?) jongedame, die door de tussenkomst van de Halse Onze-Lieve-Vrouw werd genezen, inderdaad klein.

Het gerestaureerde ex-voto schilderij uit de 17e eeuw, (waarvan de schilder onbekend is maar wordt gesitueerd omtrent het atelier van David Teniers), stelt de geschiedenis voor van een jonge edelvrouw uit het huis van Angerelles die weliswaar ” gezond van lichaam en schoon van leden getroffen is door uitzinnigheid en razernij waarbij haar moeder -die voordien kosten nog moeite spaarde- geen genezing vond”.

Daarom zochten moeder en dochter hun toevlucht tot de Moeder- maagd van Halle met een vurig gebed. Daarop zou de dochter onmiddellijk genezen zijn. Als dankzegging offerden zij een wassen beeld van 110 pond, wat overeenstemde met het gewicht van de dochter.

Deze restauratie kadert in het restauratieproject “Halse mirakelschilderijen van de werkgroep Pro Arte Hallensis via de Koning Boudewijnstichting.

De geschiedenis van “Jonckvroue in rasernije” staat beschreven in het boek van Justus Lipsius “Dia Virga Hallensis. Beneficia eius & Miracula fide atque ordine descripta” (uitgegevn in 1604) en later in “Die Fleuglighe Maghet van Halle” uit 1643 van dezelfde Justus Lipsius.

GRAVURE

De ex-voto’s zijn ook uitgebeeld op een gravure van een onbekende meester uit het begin van de 17e eeuw, basis van een tekening die wegens stijl en gebruikte technieken aan Rubens wordt toegeschreven.

Deze gravure bevindt zich thans in het Teylersmuseum in Haarlem. Onze-Lieve-Vrouw van Halle staat er centraal afgebeeld tussen 26 situatieschetsen van de verschillende mirakels die haar zijn toegeschreven. In de Halse basiliek zijn daarvan nog 22 schilderijen bewaard, zodat mag worden verondersteld dat er 4 zijn verdwenen in de loop van de tijd.

Rubens was bevriend met de drie zonen van Jean de Richardot (1540 – 1607), kasteelheer van Lembeek bij Halle. Men neemt aan dat de familie de Richardot Rubens heeft ingelicht over deze mirakelen, vermeld in het Gulden Boek van de Broederschap.

Het 12e schilderij uit de reeks” Miracele van enen valkenere, die sinen Valke verloer”, waarbij de ongelukkige man als straf door zijn meester zou worden opgehangen en miraculeus werd gered, wordt zelfs ten tonele gevoerd in het recente stripalbum” De schat van Beersel” van Suske en Wiske.