Grimbergse basiliek krijgt oude luister terug
Minister van Onroerend Erfgoed en Vlaamse Rand Ben Weyts maakt € 1,44 miljoen vrij voor de restauratie van de Sint-Servaasbasiliek in Grimbergen. Dat maakte Weyts bekend tijdens een erfgoedinspectie samen met Monumentenwacht en gedeputeerde Bart Nevens in de basiliek. De restauratie focust op de modernisering van de verwarming en de restauratie van het dak, het metselwerk en het interieur. Daarnaast wordt ook het houtwerk van het dakgebinte en koorgestoelte behandeld tegen houtborende insecten, en worden er ook 2 schilderijen gerestaureerd. “De basiliek van Grimbergen vertelt het hoofdstuk over de norbertijnen in het verhaal van Vlaanderen. De oudste nog bewoonde norbertijnenabdij ter wereld mogen we dan ook niet verloren laten gaan”, zegt Weyts. “Een belangrijke partner in het onderhoud van ons erfgoed is Monumentenwacht. Ze voeren grondige inspecties uit en brengen restauratienoden in kaart. En dat doen ze ook hier in Grimbergen”.
Op het kerkplein in het centrum van de Vlaamse Randgemeente Grimbergen ligt de barokke Sint-Servaasbasiliek, onderdeel van de norbertijnenabdij. De abdij werd in de 12de eeuw gesticht door de heilige Norbertus en is vandaag de oudste nog bewoonde norbertijnenabdij ter wereld. Oorlog en brand legden de abdij 3 keer in de as, maar telkens herrees ze sterker dan tevoren. De rijkversierde basiliek vormt het historische hart van de abdij en is ook bekend om de prachtige orgelconcerten die er regelmatig plaatsvinden. Net als al onze erfgoedparels heeft de basiliek regelmatig een grondige opknapbeurt nodig.
Nieuwe glans voor Sint-Servaasbasiliek
Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts investeert nu € 1,44 miljoen in de Sint-Servaasbasiliek in Grimbergen. Concreet wordt de verwarming in de kerk en sacristieën gemoderniseerd. Daarnaast worden ook de dakbedekking en het uitvallend voegwerk hersteld. Het houtwerk van het dakgebinte en koorgestoelte wordt behandeld tegen houtborende insecten. In de sacristie worden twee historische schilderijen gerestaureerd zodat de kerk terug kan schitteren als tevoren. De totale kostprijs wordt geraamd op € 3,5 miljoen, waarvan Vlaanderen via het Agentschap Onroerend Erfgoed 40% op zich neemt. De overige kosten worden gedragen door de lokale kerkfabriek en de Gemeente Grimbergen, die de basiliek ook openstellen voor het publiek. De eerste werken starten nog dit jaar, en tegen 2031 zouden alle werkzaamheden afgerond moeten zijn.
Monumentenzorg
Monumentenwacht speelt een belangrijke rol in het onderhoud van onze erfgoedparels. Over heel Vlaanderen inspecteren ze erfgoed bij hun leden en brengen ze verslag uit over de staat van de gebouwen: wat is in goede conditie, welke herstellingen dringen zich op en wat is prioritair? Minister Weyts ging nu mee op inspectie met Monumentenwacht Vlaams-Brabant in de Sint-Servaasbasiliek, samen met gedeputeerde Bart Nevens. Ze maakten een aangelijnde rondgang over een hoge richel van de kerk en voerden zo een inspectie uit op anders niet-zichtbare plekken binnenin. Onderweg werd ook één van de zolderruimtes geïnspecteerd van waaruit het team de basiliekdaken kon bekijken. Het rapport dat hieruit voortkomt, vormt de basis voor de geplande restauratiewerken. Monumentenwacht hanteert het principe ‘beter voorkomen dan genezen’: goed onderhoud en regelmatig opknappen voorkomt grootschalige restauraties. Ze krijgen daarvoor de steun van Vlaanderen en de 5 Vlaamse provincies. Monumentenwacht bestaat al 35 jaar, voert jaarlijks meer dan 1.000 inspecties uit en telt 3.300 leden met in totaal bijna 9.000 erfgoedlocaties.
“We zijn fier op dat van hier. En dat betekent ook dat we ons erfgoed goed moeten onderhouden”, zegt minister Ben Weyts. “Dankzij de inspecties van Monumentenwacht kunnen we ingrijpen wanneer erfgoed de eerste tekenen van verval toont. Snel handelen voorkomt dure grootschalige restauraties en bespaart middelen die we vervolgens kunnen investeren in ander erfgoed. Vlaanderen ondersteunt dan ook Monumentenwacht Vlaanderen en de 5 provincies”.
“Monumentenwacht levert heldere en bruikbare adviezen. Maar een inspectieverslag heeft pas waarde als eigenaars, lokale besturen en kerkfabrieken er ook effectief mee aan de slag gaan”, zegt Vlaams-Brabants gedeputeerde, Bart Nevens. “Laat die aanbevelingen geen stof verzamelen, maar gebruik ze als leidraad voor doordacht onderhoud. Als provincie ondersteunen we samen met Vlaanderen deze werking structureel, omdat degelijk beheer begint bij kennis en opvolging”.
“Naar aanleiding van de toegekende subsidie spreekt de kerkfabriek haar bijzondere waardering uit voor deze financiële ondersteuning”, zegt de voorzitter van de Kerkraad Sint-Servatius, Geert Bormans. “Dankzij deze middelen kan worden geïnvesteerd in een hedendaagse, aangepaste verwarmingsinstallatie die verdere aantasting van het historisch waardevolle orgel, het hoogaltaar en het koorgestoelte helpt voorkomen. Tevens maken de voorziene dakwerken het mogelijk de schade aan de houten draagstructuur, veroorzaakt door houtaantastende kevers, aanzienlijk af te remmen en zo het behoud van dit erfgoed op lange termijn te verzekeren”.
“De Sint-Servaasbasiliek is in het goedgekeurde kerkenbeleidsplan aangeduid als de centrumkerk van Grimbergen. Voor ons is het dan ook evident om mee te investeren in de renovatie van dit historische monument”, zegt Grimbergs schepen voor Financiën en Gebouwen, Trui Olbrechts. “Naast liturgie, met onder meer TV- en radiomissen, vervult de basiliek ook een belangrijke culturele rol via concerten in samenwerking met CC Strombeek en is ze een sterke toeristische troef voor onze gemeente. Investeren in de basiliek is dus investeren in erfgoed, gemeenschapsleven én uitstraling van Grimbergen”.
