Herne
© Deschuyffeleer
Het gemeentelijk studiegenootschap Hernse Kartuis herdacht het 700-jarig bestaan van het Kartuizerklooster in de gemeente met een academische zitting in De Egelantier en met de vernissage van een historisch waardevolle tentoonstelling in het enig mooi kader van het gastenverblijf Wisteria. Die tentoonstelling is overigens ook nog de eerstkomende dagen toegankelijk voor het publiek. Met de herdenking wilde het genootschap de geschiedenis en de waarde van het roemrijk doch maar al te dikwijls over het hoofd gezien klooster in de verf zetten.
Tijdens de academische zitting bracht gastspreker Dr. Erik Kwakkel, universitair docent verbonden aan de universiteit in het Nederlandse Leiden, enkele gedurfde doch historisch bewezen stellingen naar voren. Thema van zijn lezing was ‘De Dietse boeken die ons toebehoeren – Het kartuizerklooster van Herne als productiecentrum van Middelnederlandse handschriften’. Tijdens de zitting werd ook het gelegenheidsboek ‘Het zwijgzame verleden – 700 jaar kartuizerkroniek’ van het studiegenootschap voorgesteld.
Herstel oude glorie
Volgens Dr. Erik Kwakkel zijn de faam en de vermaardheid van het ‘Rooklooster’, het huidige Roodklooster aan de rand van het Zoniënwoud in Oudergem, enigszins overroepen terwijl de rol van het kartuizerklooster in Herne veelal onderschat en ondergewaardeerd wordt.
Volgens Dr. Erik Kwakkel zijn de faam en de vermaardheid van het ‘Rooklooster’, het huidige Roodklooster aan de rand van het Zoniënwoud in Oudergem, enigszins overroepen terwijl de rol van het kartuizerklooster in Herne veelal onderschat en ondergewaardeerd wordt.
Zo dankt het ‘Rooklooster’ zijn bekendheid vooral aan de beroemde boekenlijst ‘Die Dietsche Boeke die ons toebehoren’. Maar volgens de gastspreker ligt het Kartuizerklooster van Herne veeleer aan de basis van menig waardevol geschrift, waarbij dit klooster eigenlijk in zijn algehele glorie van weleer dient hersteld te worden en er zo nog slechts een bescheiden rol overblijft voor het ‘Rooklooster’.
De universitaire docent van Leiden weet uiteraard zijn stelling te staven. Zo gebruikten de Kartuizers in Herne het voor hen zo specifiek correctieteken, de correctie-d. En juist dit teken komt overigens ook nog veel voor in andere handschriften uit het klooster van Herne. Maar ook nog andere aspecten van het Hernse monnikenwerk zijn van belang zoals de wijze waarop het perkament bewerkt is en de eigenschappen van de gebruikte inkt. Bovendien is het eveneens opmerkelijk dat in Herne naast Latijn alleen maar Nederlands werd geschreven. Nederlands dient hier wel nog gezien als een verzameling van dialecten om reden er toen nog geen standaardtaal voorhanden was.
De Hernse bijbel
Ook de eerste bijbelvertaling naar het Nederlands hield Dr. Erik Kwakkel tegen het licht. Dat de bijbel wel degelijk in Herne werd vertaald is bewezen. Maar dat het de verdienste is van monnik Petrus Naghel stelt hij in vraag. Even twijfelachtig spreekt hij zich uit over de benaming ‘Bijbelvertaler 1360’, wat zou duiden op het jaartal van de vertaling. Hij geeft er dan ook de voorkeur aan te spreken van ‘de Hernse bijbel’.
Ook de eerste bijbelvertaling naar het Nederlands hield Dr. Erik Kwakkel tegen het licht. Dat de bijbel wel degelijk in Herne werd vertaald is bewezen. Maar dat het de verdienste is van monnik Petrus Naghel stelt hij in vraag. Even twijfelachtig spreekt hij zich uit over de benaming ‘Bijbelvertaler 1360’, wat zou duiden op het jaartal van de vertaling. Hij geeft er dan ook de voorkeur aan te spreken van ‘de Hernse bijbel’.
Gelegenheidsboek
Het gelegenheidsboek ‘Het Zwijgzame Verleden – 700 jaar kartuizerkroniek’ dan weer is een uitzonderlijke en rijk gedocumenteerde overzichtspublicatie over het Kartuizerklooster dat eigenlijk Klooster van Onze-Lieve-Vrouwe-Kapelle als benaming draagt. Het boek gaat uit van het studiegenootschap, dat zo met de publicatie ook het brede publiek wil sensibiliseren voor de bijzondere waarde van het Kartuizerklooster.
Tentoonstelling
De tentoonstelling in het gastenverblijf Wisteria vormt het tweede luik van de herdenking. Met dit evenement wil het studiegenootschap het leven van de Kartuizers zo goed als mogelijk in beeld brengen. De tentoonstelling herbergt tal van geschiedkundige werken, handschriften, oude kaarten en voorwerpen die werden ontleend bij rijksmusea en bibliotheken zowel in binnen- als in buitenland.
Het gelegenheidsboek ‘Het Zwijgzame Verleden – 700 jaar kartuizerkroniek’ dan weer is een uitzonderlijke en rijk gedocumenteerde overzichtspublicatie over het Kartuizerklooster dat eigenlijk Klooster van Onze-Lieve-Vrouwe-Kapelle als benaming draagt. Het boek gaat uit van het studiegenootschap, dat zo met de publicatie ook het brede publiek wil sensibiliseren voor de bijzondere waarde van het Kartuizerklooster.
Tentoonstelling
De tentoonstelling in het gastenverblijf Wisteria vormt het tweede luik van de herdenking. Met dit evenement wil het studiegenootschap het leven van de Kartuizers zo goed als mogelijk in beeld brengen. De tentoonstelling herbergt tal van geschiedkundige werken, handschriften, oude kaarten en voorwerpen die werden ontleend bij rijksmusea en bibliotheken zowel in binnen- als in buitenland.
De tentoonstelling en het eraan verbonden project voor historisch onderzoek gespreid over meerdere jaren wordt gesteund door de provincie Vlaams-Brabant en draagt de goedkeuring weg van het gemeentebestuur. De tentoonstelling is nog tot en met 21 oktober alle dagen toegankelijk van 14 tot 18u of na afspraak. De toegang is gratis.
Auteur
Godelieve Deschuyffeleer
