KWB HALLE vierde 70 jaar
KWB Sint-Martinus Halle, opgericht in januari 1941, heeft de kaap van 70 jaar werking overschreden: een reden om dit vandaag in de bloemetjes te zetten.
Speech ter gelegenheid van 70 jaar KWB Halle Sint-Martinus
Geachte proost, beste leden KWB’ers, vrienden van de pers en sympathisanten
Een gebeurtenis als vandaag kunnen we niet zomaar laten voorbijgaan. Daarom willen we een beetje feest vieren. En bij een feest blik je dikwijls eens terug op het verleden om te zien hoe goed het wel geweest is en waar het anders had gekund. Daarom zullen Hans en ik samen (elk om beurt) de voornaamste gebeurtenissen uit 70 jaar KWB geschiedenis van Halle Sint-Martinus onder de loupe nemen.
Zo’n 70 jaar geleden werd KWB geboren in volle oorlogsperiode. Dat ging als volgt:
Eind 1940 kwamen in Halle, maar ook elders in onze deelgemeenten, enkele vrome mannen samen om de toestand van de arbeider onder de Duitse bezetter te bespreken. In het klooster van de Zusters Wittekappen (Brusselse steenweg 130) kwamen toen de volgende personen samen: E.H. Demeulder en Clement Braeckmans voor het Gewest Brussel, Raymond Barbé en René Claes. Als oplossing voor de problemen beslisten ze een KWB afdeling (de Katholieke Werklieden Bond, zei men toen) op te richten te Halle, die meteen tot de eerste toegetreden afdelingen van het Verbond Brussel zou behoren.
Van bij de oprichting stelde de KWB dat de arbeider een man is met eigen persoonlijkheid en een eeuwige bestemming:
Hij heeft een persoonlijk leven en persoonlijke roeping
Hij heeft een familiaal leven en een roeping in die familie
Hij heeft een beroepsleven en een roeping in dit beroep
Hij heeft een staatsburgerlijk leven en een roeping in de gemeenschap
Op 1 januari 1941 werden de eerste leden aangesloten en startte de KWB als samenstellende vergadering van het ACW, door van haar activiteiten over te nemen onder de noemer Volksontwikkeling. De leden werden gerecruteerd in het ACW en in het ‘Werk van de Akker’ (waarvan René Claes voorzitter was).
Vanzelfsprekend sloten ook oud Kajotters aan.
In de oorlogstijd ontplooide de KWB zich dank zij toegewijde militanten en bestuursleden die leden wierven en waardoor de werking gestalte kreeg. Zij haalden ook tweemaandelijks de ledenbijdragen op. Vanaf 2 oktober 1942 kreeg de KWB zijn eerste proost: E.H. Van Den Blieck.
Vanaf 10 oktober 1942 werden er door de bezetter onder de KWB leden arbeiders en bedienden opgeëist voor verplichte tewerkstelling in Duitsland. Sommigen ‘doken onder’. Het verzet groeide en kreeg de vorm in de ‘weerstand’, waarbij ook kajotters waren aangesloten.
Maandelijks, vanaf het bestaan van de KWB, bekwaamden bestuursleden en wijkmeesters zich in godsdienstige en sociale studiekringen. Ook leden werden hierbij betrokken. Samen zouden ze later,om de vier jaar, het bestuur kiezen. De eerste KWB voorzitter was Maurice Cornelis.
Van het vooroorlogse ACW erfde de KWB de spaardienst, het hulpbetoon, de Paas- en kerstacties. Een dienst voor vluchtelingen en gedeporteerden en een ontspanningsdienst zagen het levenslicht.
Op 9 mei 1943 liep de Halse Basiliek vol (op initiatief van KWB en KAV) met gezinnen voor een kinderzegen, dit zou nog jarenlang herhaald worden. Op 3 september 1944 was er een uitbundig feest bij de bevrijding van Halle: een nieuwe start voor de KWB want nog meer oud-kajotters sloten zich aan en stootten door naar de leiding, maar ook terugkerende krijgsgevangenen, opgeëiste arbeiders, ondergedokenen, pas gehuwden, enz… werden lid.
De KWB ‘dienst voor teruggekeerden’ verzorgde de repatriëring en de opvang van opgeëiste arbeiders en vluchtelingen. De KWB inlichtingsburelen draaiden toen op volle toeren.
De jaren 50 waren topjaren van een vereniging die de juiste richting had gevonden en op volle toeren draaide. Ze worden gekenmerkt door een sterke KWB bestuursploeg met oa. voorzitter Gilbert Timperman, secretaris Georges Vanlinthout, penningmeester Herman Voorbraeck, en vele anderen. In 1952 bereikte het ledenaantal 206 eenheden.
Om de groei van de KWB Halle te bevorderen werd er in 1953 beslist vanuit St-Martinus een afdeling in St-Rochus op te starten, waarvan 16 leden de grondleggers zouden zijn, terwijl het ledental ondanks de overstap toch op 206 bleef staan. Eind jaren 50 telde onze KWB 325 leden en 25 wijkmeesters .
In de jaren 50 zijn er ook op het gebied van de proosten wissels. In mei 1952 verlaat onze proost E. H. Van Den Blieck ons en wordt opgevolgd door E.P. Leroi Hilarion, een echte pater: intelligent, vormend en volks. In oktober 1958 wordt E. H. Kortleven de nieuwe KWB proost.
Maar wat hield de KWB dienstverlening toch in ?
( deze tekst is geplukt uit de algemene vergadering van 18 oktober 1952)
De dienst voor Vakantiegenoegens sluit zijn eerste werkjaar af. Eerste doel was ‘onze arbeiders trachten te overtuigen dat zij recht hadden op vakantie en dat niet al die natuur- en kunstschatten voorbehouden zijn aan de ‘rijkere standen. Teveel van onze arbeiders huldigen nog die mening en denken dat de intellectuele vorming of ontspanning niet voor hen is weggelegd.’
Hun acties vertalen zich voorlopig in lage cijfers: 5 inschrijvingen voor Lourdes maar verschillende personen schreven zich rechtstreeks in, 2 inschrijvingen voor Tyrol, 30 voor de daguitstap en 11 inschrijvingen voor Banneux.
(wij lezen verder)
Het KWB Inlichtingsbureel is iedere zondag beschikbaar, een overzicht van hun taken:
12 aangiften der inkomsten gedaan bij het kantoor der belastingen
5 aanslagnota’s op inkomsten nagezien, waarvan 1 leidde tot terugbetaling
4 gevallen inzake huishuur
2 tussenkomsten bij de verzekeringen
1 onderzoek inzake arbeidsongeval
9 personen geholpen met formulieren inzake vakantiegeld en anciëniteitsverlofgeld
3 bezoeken aan de handelsrechtbank om het handelsregister in orde te brengen
6 pensioenen in orde gesteld
2 handelaars kregen een terugstorting van de Onderlinge Kas voor Gezinsvergoedingen
6 personen geholpen met gezinsvergoedingen
De B.A.C. Spaardienst stak een paar maanden geleden terug van wal. Hij telt nu 132 leden die samen 140.800 Bfr. Storten. Dit wordt aangemoedigd met de leuze ‘Geen KWB’er zonder spaarboekje’
De Volksverzekering kan in Halle niet bogen op veel verzekerden. Ook hier werd reclame voor gemaakt.
De Welvaartswinkel ‘heeft goede resultaten, al zouden nog meer burgers er hun inkopen kunnen doen wat meteen hun beurs ten goede zou komen, gezien de degelijke waar aan lage prijzen met daarboven nog ristournezegels’
Tenslotte een beknopt overzicht uit de lange lijst met KWB acties van de jaren 50:
Er ontstonden diverse vormende studiekringen rond thema’s als ‘de waarde van de arbeider’, ‘voor of tegen de schoolplicht’, ‘arbeidscontract’, naastenliefde’…
Er waren practische opleidingen zoals rond electriciteit, tuinbouw
De eerste daguitstappen werden geprogrammeerd, zoals naar le Herou, Maastricht en Valkenburg, het eiland Walcheren, ..
Ook ontspanningsavonden werden ingericht zoals de bals, de Tiroleravonden, feestavond met Henk Debruyn, kaartavonden, enz…
In de archieven v an december 1952 vinden we de eerste vermelding van de Sint-Niklaastochten. Er werden toen 110 gezinnen met 200 kinderen bezocht. Maar wellicht ging de KWB Sint al veel eerder op pad.
Opmerkelijk is dat KWB aan de basis lag van de zaterdagavondmissen, door het verzamelen van handtekeningen en zo de noodzaak aan de parochie voor te leggen.
De gouden jaren 60 zijn eveneens voor KWB van goud. Al in 1961 stijgt het ledenaantal tot 374. De activiteiten kennen behoorlijk wat bijval en gaan onverminderd door, zoals bvb. de studiekringen en Sint-Niklaas beleeft een topjaar in 1962 door het bezoeken van 310 kinderen in 165 gezinnen.
Maar ook nieuwe activiteiten zien het daglicht waaronder de toen alom gesmaakte KWB fietsrally’s, info vergaderingen, …
Om een deel van de werkingskosten te recupereren begint de KWB aan het ophalen van oud papier: een taak die pas in de jaren 90 zou wegvallen wegens de tegenvallende papierprijs en de constante veroudering van het bestuur.
In december 1962 plaatst de KWB in 4 wijken van de stad grote kerststallen.
En in 1965 vertrok de eerste echte Lourdesbedevaart uit Halle met heel wat deelnemers. In datzelfde jaar werd op 7 juni de kleurenfilm ‘Cardijn’ getoond en met Rerum Novarum vertrekken ruim 1500 ACW’ers en KWB’ers naar Rom waaronder ook een aantal van onze leden.
9 april 1967, viering van 25 jaar KWB, een hoogdag dus met om 10u een Misviering gehouden door proost E. H. Kortleven in de Basiliek en om een 11u academische zitting in het OLV Centrum met toespraak van voorzitter Gilbert Timperman. De feestelijke dag werd besloten met een kleinkunstavond met Miel Cools en Jos Ghysen.
Van bij het begin van de Vlaamse kermissen in 1966 (waarvan de opbrengst bedoeld is voor het onderhoud van dit CentrumOLV van Halle)waren de KWB’ers steeds paraat, van bij de opbouw tot en met de afbraak en dat tot op de dag van vandaag.
De jaren 70 kondigen zich anders aan dan de voorgaande. In 1970 bestaat het nieuw bestuur uit Albert Moustie, voorzitter; Aimé Broodcoorens, ondervoorzitter, Jos Schets penningmeester; Luc Legasse, secretaris.
In 1974 werd Albert Moustie herkozen tot voorzitter, Roger Ost tot ondervoorzitter en Aimé Broodcoorens werd penningmeester en zou dit bijna tot de eeuwwisseling volhouden.
In 1975 wisselde het bestuur opnieuw en werd Jos Schets voorzitter, Maurice Desmedt ondervoorzitter, Aimé penningmeester en Bob Vandevyver secretaris.
In 1979 is er de laatste bestuurswissel van dit decennia met als nieuwe voorzitter Gust Hoornaert, terwijl de anderen op post blijven. De heer Deken Van Loock volgt dan E.H.Kortleven op als KWB proost.
KWB zette ook toen al in op thema’s zoals: ‘de minstbegoeden van onze maatschappij’ (terwijl het pas in 2010 het Europees jaar van de armoede was) en bvb leefmilieu. Maar tegelijk werd er gezocht naar de diepere zin van de dingen, bvb van de sacramenten, van geloven in vrijheid, enz..
en men vierde de 25 jaar priesterschap van deken Van Loock.
In de loop van de jaren 70 verdwenen stilaan de ééndagsreizen bij gebrek aan interesse, halverwege de jaren 70 werd ook de fietsrally na 13 edities afgeblazen.
Anderzijds werd in de jaren 70 de KWB volleybalploeg opgericht en werd er rond 5 thema’s nagedacht hoe de werking van KWB verder uit te bouwen.
We onthouden een paar merkwaardige acties:
Van 20 tot 25 juli 1970 vertrekken 100 KWB’ers op bedevaart naar Lourdes. De Lourdesbedevaart van 1975 bracht zelfs 166 KWB’ers
Sinds 1971 was Jos Schets de auteur van gevoelige en sterk gewaardeerde Kerstevocaties, hetgeen hij 35 jaar lang zou volhouden.
Ergens in de 70’ger jaren werd ons Raakske geboren, het oudste exemplaar in ons bezit dateert van oktober 1979
We komen nu in de jaren 80 en KWB voorzitter Gust en zijn ploeg bezinnen zich over de KWB werking.
Er worden werkgroepen opgericht die zullen nagaan of het jaarlijks KWB bal en de verdwenen fietsrally opnieuw kunnen georganiseerd worden, maar dan samen met andere afdelingen.
Er worden 5 werkgroepen opgericht: één voor het Raakske dat een belangrijker plaats krijgt binnen de werking en één voor de organisatie van de Lourdesbedevaarten, één voor de kaartcompetitie, één voor het Kerstfeest en voor de Sint-Niklaastochten.
Er wordt ook nagedacht over nieuwe activiteiten zoals koken voor mannen, wandelingen, sportieve activiteiten, enz…
Jos Maillard gaat direct aan de slag met de lay-out en vormgeving van de Raakskes. Als toegift zorgt hij voor een genummerde zeefdruk van een zelfgemaakte prent met als titel ‘O.L.Vrouw van Halle’ die hij aan ieder lid bezorgt.
Op 28 oktober 1980 gaat ook de allereerste kookles door met op het menu: ‘croquette de crevetten en canard à l’orange met pommes amandines’ 17 KWB’ers maken deel uit van deze eerste groep en het is vooral Luc Gevaert die dan zorgt voor de organisatie.
Het zijn weer gouden jaren, want het Kerstfeest brengt bvb in 1980, 180 deelnemers op de been en in 1983 al 200. We tellen dan 270 leden en zijn daarmee de 4de grootste afdeling van het verbond Brussel, 2 jaar later tellen we weeral 300 leden.
In 1981 wordt het bestuur bevestigd, maar Luc Gevaert wordt de nieuwe secretaris. Roger Vanden Abbeele neemt in 1981 de verantwoordelijkheid voor de Sint-Niklaastochten, hetgeen hij ook meer dan 25 jaar zal blijven doen, terwijl de kaartwerkgroep sinds 1970 onder de leiding van Pierre Lenoir goed draait, Hij zal de kaartcompetitie blijven leiding geven tot het ontbinden ervan bij gebrek aan spelers.
Ook het Raakske bloeit, met diverse auteurs, zoals Jos Cannoot rond technische vaardigheden en René Ceunen die op bezoek gaat bij verdienstelijke leden.
In 1981 spelen onze TINTIN boys (volleybalploeg) drie jaar op rij kampioen.
Op 15 oktober 1986 wordt Jos Cannoot de nieuwe KWB voorzitter, omringd door Jef Schets , ondervoorzitter; Luc Gevaert, secretaris; Aimé Broodcoorens, penningmeester. De nieuwe ploeg voorziet een toneeluitstap en practische vormingsavonden als nieuwigheden. Maar de voorzitter stelt zich wel de vraag ‘of het nog zin heeft verder aan KWB te doen?’, waarop hij zelf JA antwoord, gelukkig of we stonden hier niet vandaag.
De jaren ’80 lopen op hun einde maar in 1987 start René Ceunen een nieuwe gespreksreeks getiteld: ‘Geef de Liefde weer een kans !’ Het zou een boeiende reeks worden dat heel lang zou lopen en zeer eminente sprekers naar het Halse KWB brengen, zoals oa. Phil Bosmans.
De jaren 90
Johan Truyers begint zijn 2de termijn als nieuwe voorzitter, Luc Gevaert (ondervoorzitter), Guy Nechelput (secretaris) en Aimé Broodcoorens (penningmeester). In 1991 houdt Johan het voor bekeken en krijgen we een nieuw bestuur met Guy Nechelput als voorzitter, Guy Vander Eeckt (secretaris) en Aimé Broodcoorens als penningmeester. Pas in 1998 komt er een wijziging in het bestuur (wegens gebrek aan kandidaten) en wordt Hans Carlier secretaris en Maurice Desmedt ondervoorzitter.
Zoals het vaak gebeurt: een nieuwe ploeg, nieuwe ideeën en nieuwe activiteiten. Dit werd broodnodig wegens het wegvallen van leden door leeftijd en interesse. Er wordt dus gezocht om via nieuwe activiteiten nieuwe leden aan te trekken.
Zo wordt er opnieuw ingezet op KWB practische school met opleidingen zoals autorijden (1990), lassen, 36 deelnemers (1991), 24 deelnemers aan de computerlessen (1991), electrische motoren (1993).
Andere reeksen worden gestart en zullen jaarlijks een aflevering hebben zoals: de medische reeks, met ieder jaar een ander thema;
historische wandelingen olv. Raymond Clement;
het oprichting van een zwemclub in het OLV College;
de jaarlijkse toneeluitstappen;
2 familieweekenden (één aan zee en een ander in de kempen);
de bezinnende fakkeltochten doorheen Halle rond Driekoningen;
de reeks rond het heelal en sterrekunde;
de juridische reeks met advocaat Geert Carlier;
de opstart van 2 zaal-voetbalploegen met de bedoeling jongeren aan te trekken;
en verschillende cabaret en showavonden.
Ook de daguitstappen verschijnen weer op het appel, tot 2 maal per jaar toe, met bestemmingen zoals Boechoute, de boelwerf in Temse, de KWB in Parijs, Brugge die Scone, bezoek aan de waterwinningsinstallaties van Taillefer en Modave; het snoepreisje naar de Zwalmstreek; avondbezoek aan pakjsdienst in Zaventem
De papierslagen leveren nog amper geld op en het bestuur besluit te starten met een jaarlijkse barbecue om de eindjes aan elkaar te knopen.
Uit de jaren 90 onthouden we zeker ook volgende hoogtepunten:
De viering van 50 jaar KWB op 24 oktober 1992 en de ontvangst van onze nieuwe proost Deken Raymond Decoster
Kerstfeest op 20 december 1992 met na het Kersttoneel van Jos Schets wordt gevolgd door een optreden van ons aller Bob Davidse met 150 deelnemers (hetgeen we sinds jaren niet meer bijeen konden brengen)
De organisatie van de eerste meerdaagse KWB reizen (in samenwerking met andere Halse KWB’s, toen we in 1996 met 6 bussen naar Rome reisden (4 met Pasen en
26 en 27 mei 1996: het eerste verbroederingsfeest met de KAB uit Werl. Deze verbroedering zou 10 jaar standhouden.
Het opstarten vanuit KWB van het Kardinaal Cardijncomité en de bijhorende feesten in 1997, ter gelegenheid van zijn 30 jarig overlijden.
De geboorte van de Nieuwslijn, een A4 tje dat in die maanden verschijnt dat er geen Raakske is.
De jaren 2000 waren niet van de makkelijkste voorde KWB’s. vandaar dat de rode draad doorheen deze jaren er eentje is van zoeken naar samenwerking met de andere KWB broeders van Halle. Er bestonden al samenwerkingen op gebied van kaarttornooien, grote meerdaagse reizen en de verbroedering met de KAB uit Werl, de twee laatsten dateerden van eind jaren
Het ledenaantal zakte dus ook gestadig, ondanks allerhande inspanningen om leden te werven. Sinds 1990 (nog 230 leden) zijn we vandaag op 108 leden beland. Tegelijk wordt de leeftijd van onze leden steeds ouder. Het bestuur in deze jaren blijft nagegnoeg hetzelfde, behalve dat achtereenvolgens eerst Lucien Van Schepdael en daarna Roger Mertens de taak van penningmeester op een prachtige manier hebben waargenomen.
Ook de KWB (zowel plaatselijk, als op nationaal vlak) profileert zich hoe langer hoe meer als een gezinsvereniging ipv mannenvereniging en dus stijgt het aantal vrouwelijke leden ieder jaar.
Maar met een aantal interessante activiteiten wordt er doorgegaan:
Sint-Niklaas blijft tot op heden nog altijd zijn ronde doen, al gaat hij nu meestal bij de kleinkinderen van de leden….
Het kerstfeest is er nog, maar in een totaal andere vorm dan vroeger (de enige constante is dat Jos Maillard nog steeds voor prachtige decors zorgt).
De barbecue is inmiddels vervangen door het Zomerbuffet.
De grote reizen en ééndagsreizen blijven doorlopen, net als de kooklessen die beiden nog steeds een groot succes kennen;
onze Sint-Martinusvieringen samen met de andere verenigingen;
Spijtig genoeg is de verbroedering met Werl stilgevallen omdat de KAB ginder te oud geworden is en een deel van zijn drijvende krachten mist. Zo ook werden stilaan de fakkeltochten afgeschaft en heeft de prachtige reeks ‘geef de liefde weer een kans’ na 17 edities een einde gevonden en bestaan er geen sp.ortploegen meer binnen KWB Sint-Martinus, ook de medische reeks is na 12 Infoavonden gestopt
Nieuw voor deze jaren zijn dan weer
de jaarlijkse uitstappen rond de Kerstperiode,
de jaarlijkse aperitiefwandelingen door Zeger Desmedt, die ons telkens meeneemt naar een ander verrassend aspect van de Halse geschiedenis,
de namiddaguitstappen met Hilaire De Crem, die zorgt voor een boeidende namiddag wandeling in Brussel, Antwerpen, een museum of wat dan ook,
de samenwerkingen met ACV betreffende de jaarlijkse natuurwandelingen en daguitstap,
de medewerking van de kookclub aan de opening van de Culturele maand in Halle door het vervaardigen van de nodige hapjes.
Je merkt dat de geschiedenis van de KWB er eentje is van afwisselend een successtory en overlevingscampagne. KWB heeft doorheen de jaren zich dikwijls moeten herbronnen en aanpassen aan de veranderende maatschappij.
Bij de start waren de leden grotendeels arbeiders die overkwamen van de KAJ en dus vooral bijkomend vorming nodig hadden, zelf niet wisten wat verlof en sparen was en allerlei hulp behoefden. En daar ijverde de KWB voor.
Tijdens de gouden jaren 60 bestond het betaalde verlofstelsel, begonnen de mensen een auto te kopen en kwam de tv op. KWB verloor zijn originele doelen tijdens deze periode en gelukkig voor Halle konden we toen beroep doen op een fantastische ploeg om die problemen op te vangen.
De jaren 70 werden gekenmerkt door vooral de oliecrisis met als gevolg veel werklozen en autoloze zondagen, en weer kon de KWB op zoek naar een meer eigentijdse formule.
Nadien werd ‘cocooning’ het codewoord en werd vooral in het gezin geleefd en veel minder in gemeenschap. Het werd moeilijker om mensen te bereiken en te motiveren en de ledenaantallen daalden. Met de intrede van het digitale tijdperk werd dit nog verstevigd, maar dit bracht anderzijds ook meer mogelijkheden mee: het gemakkelijker maken van drukwerken op pc en het Raakske werd dus alsmaar populairder. Het Raakske, tot op heden, is de belangrijkste band met de leden, waar ze alles kunnen lezen en ontdekken. E-mails, gsm’s, digitale tv’s digitale spelletjes, noem maar op het zijn allemaal uitvindingen van de laatste decennia.
En KWB Halle St-Martinus speelde ook daarop in met info avonden rond het gebruik ervan, pc-opleidingen, het organiseren van grote reizen (hetgeen een bron geworden is voor het aantrekken van nieuwe leden) enz…
Als je een KWB’er uit de jaren 40 nu aan het woord zou laten, zou hij wellicht de vereniging niet meer erkennen. Maar één ding is zeker: de basisgedachten en initiële doelen van KWB zijn (dikwijls in een andere vorm) maar toch gebleven.
KWB heeft nog altijd zijn sociaal vormende taak en dus de bedoeling zijn leden vorming, informatie, cultuur, ontspanning en sport aan te bieden in een Christelijke sfeer en binnen de eigen tijdsgeest.
De vraag is echter wat de toekomst brengen zal?
Kunnen wij de snelle evolutie van onze digitale en communicatiemaatschappij bijhouden en de vereniging opnieuw een hoogconjunctuur bezorgen, of zal ze ten onder gaan aan de onverschilligheid en de egocentrische ideologie van onze samenleving
Niemand weet het. Maar alvast zal het niet gelegen hebben aan de honderden wijkmeesters en leden die de voorbije 70 jaar gezorgd hebben voor een gezonde vriendschap binnen de vereniging en onze omgeving. En het zal ook niet liggen aan het huidig bestuur dat zich met volle kracht blijft inzetten voor zijn leden.
Daarom durven we afsluiten met de kreet: Leve KWB – op naar de 75 jaar, want dan zal het feest net iets groter zijn dan vandaag !
